Łatki, grube ściegi i kolorowe cerowanie wychodzą z warsztatów rękodzielniczych prosto do sieciowych sklepów. Trend zwany „visible mending”, czyli widoczną naprawą ubrań, w tym roku dotarł nawet na wybiegi, a dziura w swetrze coraz rzadziej bywa powodem do wstydu.

Naprawa, która ma być widoczna

Alice Brown z Lincolnshire, 27 lat, z zawodu forest ranger, kupuje w second-handach ubrania z dziurami i traktuje je jak wyzwanie. Od roku rozwija własny styl: techniką filcowania igłą tworzy małe zwierzątka i owady, które zasłaniają ślady po molach, plamy i inne niedoskonałości. Ma w sieci duże grono obserwujących.

Na sobotnich warsztatach w Brighton Jayne Eagle uczy, jak podszyć rozdarcie kawałkiem tkaniny, aby wzór wyglądał przez dziurę. Pokazuje też ściegi inspirowane japońskimi technikami boro i sashiko. Zamiast nici w kolorze materiału wybiera się duże, białe ściegi ułożone w geometryczne wzory. Do tego dochodzi cerowanie w kontrastowych, żywych barwach, które naprawę podkreśla, a nie ukrywa.

Efekty widać na zajęciach. U Nicoli plamy po kremie z filtrem na koszulce zamieniły się w ozdobę. Lisa kupiła w sieci używaną kurtkę, którą przy otwieraniu paczki przecięły nożyczki, a po załataniu wygląda ona na zaprojektowaną w ten sposób. Według Eagle trend zaczął się około sześciu lat temu i od tamtej pory szybko rośnie. Jako powód wskazuje sprzeciw wobec nadprodukcji w branży i jej skutków: zanieczyszczeń, emisji dwutlenku węgla, zużycia wody i złych warunków pracy.

Sieciówki chcą naprawiać

Na modzie na łaty korzystają też duże marki. Ralph Lauren i Shein sprzedają już ubrania z naszytymi łatami, ale są to nowe rzeczy prosto z wieszaka. Inne sieci idą dalej i oferują prawdziwe naprawy oraz warsztaty. Uniqlo mówi o dawaniu klientom praktycznych sposobów na przedłużenie życia ubrań, a Primark przekonuje, że przystępna cena nie musi oznaczać słabej trwałości.

• Finisterre: mniej więcej co piąta naprawa ma być efektowna i rzucać się w oczy.
• Toast: taką opcję wybiera około jedna trzecia klientów. Naprawy są bezpłatne, a „odnowione” gotowe ubrania kosztują więcej niż oryginały, bo mają niepowtarzalny charakter.
• Levi’s: w tym roku rusza program warsztatów. Firma twierdzi, że młodzi klienci chcieliby naprawiać więcej, ale nie wiedzą jak.

Nie każdy chce pokazywać łaty

Warsztaty Levi’s na razie uczą podstaw: przyszywania guzika i skracania nogawek, a nie ozdobnych napraw. Uczestnicy z pokolenia Z, których firma zapytała o opinię, mają mieszane odczucia. 16-letnia Bianca ze wschodniego Londynu mówi, że w jej otoczeniu dziury w ubraniach wywołują drwiny, bo uchodzą za oznakę biedy. 19-letni Theo chce, by naprawione dżinsy wyglądały tak jak w dniu zakupu, a umiejętność niewidocznej naprawy mogłaby mu pomóc w odsprzedaży ubrań. Jego kolega Nicholas dodaje, że większość ludzi woli wyglądać „świeżo”.

Paul Dillinger, dyrektor ds. innowacji w projektowaniu w Levi’s, uważa, że to się zmieni, gdy młodzi nabiorą wprawy. Jego zdaniem naprawa to coś więcej niż łatka: „To nie plama od musztardy, to wspomnienie świetnego dnia na stadionie”.

Co to oznacza dla polskiego klienta

Z artykułu nie wynika, czy opisane programy warsztatów i napraw trafią do sklepów w Polsce. Część wymienionych marek działa także u nas, więc warto w sklepie zapytać o usługi naprawcze. Na razie to raczej sygnał zmiany nastawienia branży niż gotowa oferta dla polskiego klienta.

Z trendu można skorzystać bez czekania na sieciówki. Ubrania z drobnymi defektami często da się kupić taniej w lumpeksach i na platformach z używaną odzieżą. Zamiast chować łatę, można ją zamienić w ozdobę. Podstawy, czyli łatanie, cerowanie i proste ściegi, opanuje się w domu lub na lokalnych warsztatach. To też sposób, by dłużej nosić ulubione rzeczy zamiast je wyrzucać.

Źródło: BBC News – „From workshops to the catwalk – why mended clothes are going mainstream”